Het is een bedrijvige vrijdagochtend in de bibliotheek. Aan verschillende tafels zitten mensen met een kop koffie of thee. Ze praten, buigen zich over papieren met plaatjes, zoeken naar woorden en helpen elkaar. Er wordt gelachen en soms even stil nagedacht. Dit is het Taalcafé.

Voor studie naar Amsterdam

Carolina woont sinds 2021 in Heerhugowaard. Ze komt uit Panama, heeft Chinese roots en woont inmiddels veertien jaar in Nederland. Toch voelde haar leven in de gemeente in het begin onverwacht stil. “Ik was net moeder geworden van mijn tweede kind, we woonden in een nieuw huis en ik kende hier niemand. Voor mijn studie verhuisde ik van Panama naar Amsterdam. De stad was druk en internationaal. Hier was het rustiger, maar ook meteen een stuk eenzamer.”

‘Ik durfde geen contact te maken’

Terwijl haar man zijn ijssalons in Castricum en Limmen runt, merkte Carolina dat haar wereld kleiner werd. “Mijn Nederlands was redelijk, maar ik durfde het niet altijd te spreken. Je wilt geen fouten maken.” Die onzekerheid herkent ze nu bij veel andere deelnemers aan het Taalcafé. “Mensen zijn bang dat ze iets verkeerd zeggen en blijven dan liever stil. Maar juist daardoor raak je geïsoleerd.”

Een warm bad

Die stilte doorbrak Carolina toen ze besloot naar het Taalcafé te gaan, dat al meer dan dertien jaar wordt georganiseerd door Bibliotheek Kennemerwaard. Het Taalcafé biedt anderstaligen een laagdrempelige plek om Nederlands te oefenen, zonder toetsen of niveaus. “Ik kwam voor de taal, maar ik bleef voor het contact met de mensen,” zegt Carolina. Ze nam haar baby mee en voelde zich langzaam weer zichzelf worden. “De sfeer is zo warm. Iedereen is welkom. Hilde van de bibliotheek nam mijn baby op de arm en ik leerde steeds beter Nederlands spreken.”

Met handen en voeten

In het Taalcafé zitten mensen met uiteenlopende achtergronden naast elkaar: vluchtelingen, arbeidsmigranten en nieuwkomers die al jaren in Nederland wonen. Vrijwilliger Tom herkent de schaamte en drempel om te beginnen. “Toch zeg ik altijd: daar begint je reis pas echt. Pak het aan en stap over je angst heen. Je krijgt er enorm veel voor terug.” Met geduld en hulpmiddelen legt hij bijvoorbeeld de verschillende betekenissen van het woord ‘kussen’ uit aan twee Syrische broers die voor het eerst deelnemen.

Coördinator Hilde Luken

Hilde Luken is coördinator van het Taalcafé in de bibliotheek in Heerhugowaard. Samen met Maria Sabel zette zij het project in 2012 op. Hilde is het vaste aanspreekpunt voor vrijwilligers en deelnemers. Daarnaast werkt zij bij Zaffier en geeft zij cursussen in bibliotheken en buurthuizen. Ook houdt zij wekelijks spreekuur voor digitale vragen.

“Iedereen mag hier zijn,” zegt Hilde. “Je hoeft niet eerst goed genoeg te zijn. Als je de taal niet oefent, durf je geen gesprek aan te knopen. Hier doe je dat in een veilige omgeving.”

Taal opent de samenleving

Carolina merkt dat taal veel meer is dan woorden. “Toen ik vooral Engels sprak, voelde ik afstand. Zodra ik Nederlands ging praten, hoe onhandig soms ook, merkte ik dat mensen opener werden. Je hoort erbij.”

Vrijwilligers zijn goud waard

Het Taalcafé draait volledig op vrijwilligers die gesprekken begeleiden, thema’s aandragen en zorgen voor een veilige sfeer. Vrijwilliger Annet ziet het effect: “Je ziet deelnemers letterlijk openen. De taal spreken geeft vrijheid.” Carolina helpt inmiddels anderen door te vertalen, mee te gaan naar afspraken en uit te leggen hoe systemen werken. “Ik verbind mensen. Dat past bij mij.”

Het Taalcafé is volgens Hilde geen eindpunt, maar een fundament. “Veel mensen vinden werk of maken hun eerste Nederlandse vrienden. Maar het begint allemaal met durven spreken. Taal opent de samenleving.”

Het Taalcafé wordt op meerdere momenten en locaties in de gemeente aangeboden, onder andere in de bibliotheek in Heerhugowaard, in het AZC en in buurthuis De Ezel. Meer informatie is te vinden op bibliotheekkennemerwaard.nl(Verwijst naar een externe website).